Ճանապարհ դեպի հին Խնձորեսկ

«Ճանապարհ դեպի հին Խնձորեսկ» մեծ ճանապարհորդություն է Հայաստանի հարավով, որը մեկ օրում կապում է Արարատյան դաշտը, գինեգործ Վայոց Ձորը, միջնադարյան Նորավանքը և Սյունիքի զարմանալի քարանձավները։

Սա երթուղի է, որտեղ պատմությունը աստիճանաբար փոխում է իր ձևերը՝ վանքերից ու գինու ավանդույթներից մինչև ամբողջական բնակավայր, ստեղծված ժայռերի ու քարանձավների մեջ։

Առաջին կանգառը կլինի Խոր Վիրապը՝ Հայաստանի ամենահայտնի պատմական և հոգևոր վայրերից մեկը։

Ըստ եկեղեցական ավանդության՝ հենց այստեղ Գրիգոր Լուսավորիչը մոտ 13 տարի անցկացրել է խոր զնդանում։ Ազատվելուց հետո նա առանցքային դեր է խաղացել Հայաստանի կողմից քրիստոնեության ընդունման գործում՝ IV դարի սկզբին։

Խոր Վիրապը գտնվում է Արարատ լեռան հենց կողքին։ Պարզ եղանակին այստեղից բացվում է երկրի ամենահայտնի տեսարաններից մեկը՝ հին վանքը՝ վեհաշուք Արարատի ֆոնի վրա։

Այնուհետև կմեկնենք Արենի՝ գինեգործ Վայոց Ձորի սիրտը։

Այստեղ մեզ սպասում է գինու տուր և համտես։

Դուք կծանոթանաք հայկական գինեգործության ավանդույթներին, ավելին կիմանաք գինու արտադրության գործընթացի մասին և կկարողանաք համտեսել տեղական գինիները։

Արենիից հետո ճանապարհը կշարունակենք դեպի Նորավանք վանք, որը գտնվում է Ամաղվի կիրճի կարմիր ժայռերի մեջ։

Վանական համալիրը հատկապես ակտիվորեն զարգացել է XIII–XIV դարերում և սերտորեն կապված է Օրբելյան իշխանական տոհմի հետ։

Համալիրի հիմնական տեսարժան վայրերից մեկը երկհարկանի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին է՝ կապված ականավոր հայ ճարտարապետ և քանդակագործ Մոմիկի անվան հետ։

Կարմիր ժայռերը, միջնադարյան ճարտարապետությունը և եկեղեցու արտաքին անսովոր սանդուղքը Նորավանքը դարձրել են Հայաստանի ամենաճանաչելի վանքերից մեկը։

Նորավանքից հետո մեզ սպասում է երկար, բայց շատ գեղեցիկ ճանապարհ դեպի Սյունիք։

Ճանապարհորդության գլխավոր կետը կլինի Հին Խնձորեսկը՝ պատմական քարանձավային բնակավայր, որը գտնվում է խոր կիրճերի և տարօրինակ ժայռային գոյացումների մեջ։

Դարերի ընթացքում տեղի բնակիչներն օգտագործել են բնական և մարդու ստեղծած քարանձավները որպես բնակարաններ, տնտեսական շինություններ և ապաստարաններ։ Այստեղ ձևավորվել է մեծ բնակավայր՝ իր եկեղեցիներով, արահետներով և ժայռերի մեջ ընթացող կյանքով։

Հին Խնձորեսկով զբոսնելիս կարելի է տեսնել բազմաթիվ քարանձավներ և պատկերացնել, թե որքան անսովոր է եղել մարդկանց առօրյա կյանքն այս վայրում։

Երթուղու ամենաուշագրավ հատվածներից մեկը Խնձորեսկի կախովի կամուրջն է։

Կամուրջը ձգվում է խոր կիրճի վրայով և կապում նրա երկու կողմերը։ Դրանով անցնելը բացում է բոլորովին այլ տեսարան դեպի ժայռերը, քարանձավները և շրջակա լանդշաֆտը։

Հենց այստեղ է հատկապես լավ զգացվում Խնձորեսկի մասշտաբը. ձեր առջև ոչ թե առանձին տեսարժան վայր է, այլ ամբողջական պատմական լանդշաֆտ, որտեղ մարդիկ դարեր շարունակ ապրել են ժայռերի մեջ։

Խնձորեսկ այցելելուց հետո մեկնում ենք հետ՝ Երևան։

Մեկ օրվա ընթացքում երթուղին մեզ տանում է Արարատի ստորոտից՝ Վայոց Ձորի գինու հովիտների ու կարմիր ժայռերի միջով, մինչև հին Սյունիքի քարանձավներն ու կիրճերը։

Ում է հարմար այս տուրը

«Ճանապարհ դեպի հին Խնձորեսկ» տուրը հարմար կլինի ճանապարհորդների համար, ովքեր ցանկանում են տեսնել անսովոր Հայաստանը և պատրաստ են երկարատև էքսկուրսիայի։

Երթուղին առանձնապես հետաքրքիր է պատմության, բնության, հին ճարտարապետության, գինեգործության, անսովոր բնապատկերների և ոտքով զբոսանքների սիրահարների համար։

Խնձորեսկում նախատեսված են վայրէջքներ, վերելքներ և քայլք բնական ռելիեֆով, ուստի տուրն ավելի լավ է ընտրել նրանց, ովքեր հարմարավետ են զգում ակտիվ քայլքի ժամանակ։

Այս ճանապարհորդությունը նրանց համար է, ովքեր ուզում են մեկ օրում անցնել մեծ ճանապարհ՝ Արարատից մինչև Սյունիքի ամենաանսովոր պատմական բնակավայրերից մեկը։