Արագածի պատմության հետքերով

Այս երթուղին անցնում է Արագածոտնի մարզի հրաշալի վայրերով և կապում Հայաստանի պատմության տարբեր էջեր՝ միջնադարյան վանքեր ու ամրոցներ, XX դարի գիտական ժառանգություն և հայկական գինեգործության ավանդույթներ։

Առաջին կանգառը կլինի Տեղերի վանքը, որը գտնվում է Արագած լեռան հարավային լանջերին։

Վանական համալիրը վերաբերում է XIII դարի սկզբին։ Գլխավոր՝ Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին կառուցվել է 1213 թվականին, իսկ գավիթն ավարտվել է 1221 թվականին։ Համալիրը կապված է Վաչուտյան իշխանական տոհմի հետ և հայկական միջնադարյան ճարտարապետության հետաքրքիր օրինակներից մեկն է։

Տեղերին առանձնահատուկ մթնոլորտ է հաղորդում նրա գտնվելու վայրը՝ բաց լեռնային տարածությունների մեջ, գեղեցիկ տեսարաններով շրջակայքով։

Հաջորդ կանգառը Հայաստանի ամենաանսովոր կառույցներից մեկն է՝ Հերունու ՌՕՏ-54/2.6 ռադիոօպտիկական աստղադիտակը։

Գիտական համալիրը ստեղծվել է հայտնի հայ գիտնական և ռադիոֆիզիկոս Փարիս Հերունու ղեկավարությամբ։ Դրա կառուցումն իրականացվել է 1975–1985 թվականներին։

Համալիրի գլխավոր մասը հսկայական գնդաձև ռադիոալեհավաքն է՝ 54 մետր տրամագծով, որը միավորված է 2,6 մետր հայելու տրամագիծ ունեցող օպտիկական աստղադիտակի հետ։

Այս վայրը մեծապես տարբերվում է Հայաստանի սովորական զբոսաշրջային տեսարժան վայրերից։ Լեռների մեջ գտնվող այս մասշտաբային ինժեներական կառույցը թույլ է տալիս տեսնել երկրի պատմության ևս մեկ էջ՝ XX դարի հայկական գիտության և ինժեներական մտքի պատմությունը։

Այնուհետև կուղևորվենք Հայաստանի ամենահայտնի լեռնային ամրոցներից մեկը՝ Ամբերդ։

Ամրոցը գտնվում է ծովի մակարդակից մոտ 2300 մետր բարձրության վրա, խորը կիրճերի միջև ընկած ժայռոտ հրվանդանի վրա։

Ամրոցի հիմնական մասը վերաբերում է X դարին, թեև այս վայրում ամրությունների պատմությունը սկսվում է շատ ավելի վաղ։ Միջնադարում Ամբերդը կարևոր ռազմապաշտպանական կենտրոն էր։

Համալիրի տարածքում պահպանվել են ամրոցի պարիսպները, ամրոցի և միջնադարյան բաղնիքի մնացորդները, իսկ կողքին գտնվում է XI դարի Վահրամաշեն եկեղեցին։

Իր դիրքի շնորհիվ Ամբերդը հաճախ անվանում են «ամրոց ամպերի մեջ»։ Այստեղից բացվում են տպավորիչ տեսարաններ դեպի Արագածի լանջերը և շրջակա կիրճերը։

Ճանապարհորդության ավարտը կլինի ծանոթությունը հայկական մշակույթի ևս մեկ կարևոր մասի՝ գինեգործության հետ։

Մենք կայցելենք Ոսկեվազի գինեգործարանը, որտեղ մեզ սպասվում են էքսկուրսիա գինեգործարանում և գինու համտես։

Գինու տուրի ընթացքում դուք կծանոթանաք գինու արտադրության գործընթացին, ավելին կիմանաք հայկական գինեգործական ավանդույթների մասին և կկարողանաք համտեսել տեղական գինիներ։

Վանքերով, լեռներով, պատմությամբ ու անսովոր ինժեներական կառույցներով լի օրվանից հետո Ոսկեվազում կայացած համտեսը երթուղու գեղեցիկ ու հանգիստ ավարտն է լինելու։

Ում է հարմար այս տուրը

Երթուղին հարմար կլինի նրանց համար, ովքեր արդեն տեսել են Հայաստանի դասական տեսարժան վայրերը կամ ցանկանում են երկիրը բացահայտել բոլորովին այլ տեսանկյունից։

Մեկ օրվա ընթացքում դուք կտեսնեք միջնադարյան Տեղերի վանքը, Հերունու անսովոր գիտական համալիրը, կբարձրանաք դեպի Ամբերդ լեռնային ամրոցը և կծանոթանաք հայկական գինեգործության մշակույթին Ոսկեվազում։

Այս տուրը հատկապես հետաքրքիր է պատմության, ճարտարապետության, անսովոր վայրերի, լեռնային բնանկարների և հայկական գինու սիրահարների համար։