Գինու, լեռների և Ջերմուկի ճանապարհ

Այս երթուղին անցկացվում է միայն ձեզ և ձեր ընկերակիցների համար։ Նշանակված ժամին Amaras Tour-ի մեքենան գալիս է անմիջապես Երևանում ձեր նշած հասցեով՝ հյուրանոց, բնակարան կամ նախապես համաձայնեցված այլ վայր, իսկ օրվա վերջում վերադարձնում է ձեզ ձեր նշած հասցեով։ Ընդհանուր հավաքատեղի գալու կարիք չկա։ Անհատական ձևաչափում կարելի է ավելի ճկուն բաշխել ժամանակը, կանգ առնել գեղեցիկ համայնապատկերային կետերում և ավելի երկար մնալ ձեզ դուր եկած վայրերում։ Արժեքը հաշվարկվում է անհատապես և կախված է մասնակիցների քանակից, մեքենայի ընտրված դասից, ճամփորդության ձևաչափից՝ պրոֆեսիոնալ վարորդով կամ պրոֆեսիոնալ էքսկուրսավարով, ինչպես նաև լրացուցիչ ծառայություններից։ Ընտրության համար հասանելի են Standard, Comfort, Premium և Luxury դասերի մեքենաներ։ Ցանկության դեպքում ճամփորդությանը կարելի է ավելացնել պրոֆեսիոնալ տեսանկարահանում դրոնով։

Առավոտյան ձեզ վերցնում ենք նշված հասցեից և ուղևորվում դեպի Հայաստանի հարավ։ Մեկ օրվա ընթացքում բնապատկերը մի քանի անգամ կփոխվի՝ Արարատյան դաշտին կհաջորդեն Վայոց Ձորի լեռները, Նորավանքի կարմիր ժայռերը, իսկ հետո՝ Ջերմուկի անտառներն ու բարձրլեռնային կիրճերը։

Առաջին կանգառը Խոր Վիրապ վանքն է՝ քրիստոնյա Հայաստանի պատմության կարևորագույն վայրերից մեկը։ Անվանումը նշանակում է «խորը զնդան»։ Հայ քրիստոնեական ավանդության համաձայն՝ հենց այստեղ Տրդատ Գ թագավորը բանտարկել է Գրիգոր Լուսավորչին նրա քրիստոնեական հավատի համար։ Գրիգորը ստորգետնյա զնդանում անցկացրել է մոտ 13 տարի։ Ազատվելուց հետո նա վճռորոշ դեր է խաղացել արքայական ընտանիքի դարձի և IV դարի սկզբին Հայաստանի կողմից քրիստոնեության ընդունման գործում։ Այսօր վանքի տարածքում կարելի է իջնել այդ պատմության հետ կապված ստորգետնյա զնդանը։

Խոր Վիրապը հայտնի է ևս մեկ պատճառով՝ այն Հայաստանի ամենահայտնի համայնապատկերային կետերից է, որտեղից տեսարան է բացվում դեպի Մեծ և Փոքր Արարատ։ Պարզ եղանակին լեռը թվում է շատ մոտ։ Անհատական ձևաչափում այստեղ բավական ժամանակ է նախատեսված զբոսանքի և լուսանկարների համար։ Պրոֆեսիոնալ էքսկուրսավարով տուր ընտրելու դեպքում կլսեք ամբողջական պատմական պատում Գրիգոր Լուսավորչի, Տրդատ Գ թագավորի և Հայաստանում վաղ քրիստոնեության մասին։

Խոր Վիրապից հետո շարունակում ենք ճանապարհը դեպի հարավ։ Արարատյան դաշտն աստիճանաբար մնում է հետևում, և սկսվում է Վայոց Ձորը՝ լեռների, կիրճերի, հնագույն վանքերի և Հայաստանի ամենահայտնի գինեգործական ավանդույթներից մեկի տարածաշրջանը։ Հաջորդ կանգառը Արենին է՝ Վայոց Ձորի գինու սիրտը։ Արենի գյուղը հայտնի է առաջին հերթին խաղողով և գինեգործության դարավոր պատմությամբ։ Հենց այս տարածաշրջանի հետ է կապված տեղական հայկական Արենի խաղողի սորտը։ Վայոց Ձորի կլիման, բարձրությունը, արևոտ օրերի մեծ քանակը և հողի առանձնահատկությունները լավ պայմաններ են ստեղծում խաղողագործության համար։ Այսօր Արենին Հայաստանի գինու զբոսաշրջության գլխավոր կենտրոններից մեկն է։

Ճամփորդության ընթացքում նախատեսված է կանգառ գինու համտեսի համար։ Հյուրերը կծանոթանան տեղական գինիներին և ավելին կիմանան տարածաշրջանի ժամանակակից գինեգործական մշակույթի մասին։ Ալկոհոլ չօգտագործող հյուրերի համար համտեսը կարելի է բաց թողնել կամ փոխարինել երթուղու մեկ այլ կետում լրացուցիչ ժամանակով։ Հենց սա է անհատական ձևաչափի առավելությունը՝ ծրագիրը հարմարեցվում է ձեզ։

Արենիից շարունակում ենք ճանապարհը գեղատեսիլ կիրճով։ Բնապատկերն աստիճանաբար ամբողջովին փոխվում է՝ ճանապարհն անցնում է բարձր կարմրավուն ժայռերի միջով, և հերթական շրջադարձից հետո լեռների մեջ հայտնվում է Նորավանքը՝ Վայոց Ձորի ճարտարապետական խորհրդանիշներից մեկը։ Վանական համալիրը հատկապես ակտիվ զարգացել է XIII–XIV դարերում և սերտորեն կապված է եղել Օրբելյանների հզոր իշխանական տոհմի հետ։ Նորավանքը ոչ միայն կրոնական կենտրոն էր, այլև վայր, որտեղ զարգանում էին կրթությունը, ձեռագրական արվեստը, ճարտարապետությունը և քարի փորագրությունը։

Նորավանքի պատմությունն անքակտելիորեն կապված է Մոմիկի անվան հետ՝ միջնադարյան Հայաստանի ականավոր վարպետներից մեկի։ Նա ճարտարապետ էր, քանդակագործ, մանրանկարիչ և խաչքարագործ վարպետ։ Համալիրի ամենահայտնի կառույցներից է երկհարկ Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի-դամբարանը՝ Բուրթելաշենը, որն ավարտվել է XIV դարում։ Նրա անսովոր հորինվածքն ու քարի փորագրությունը եկեղեցին դարձրել են հայկական միջնադարյան ճարտարապետության ամենաճանաչելի հուշարձաններից մեկը։ Անհատական տուրում վանքը շտապելով դիտելու կարիք չկա՝ ժամանակ ենք նախատեսում համալիրին ծանոթանալու, պրոֆեսիոնալ էքսկուրսավարի պատմությունը լսելու, զբոսանքի, լուսանկարների և կարմիր ժայռերի ֆոնին համայնապատկերային կադրերի համար։ Նորավանքից հետո շարունակում ենք ճանապարհը դեպի Վայոց Ձորի խորքը։

Ջերմուկին մոտենալիս շրջակա բնապատկերը կրկին փոխվում է՝ չոր ժայռերն աստիճանաբար տեղը զիջում են ավելի կանաչ լեռնային լանդշաֆտներին։ Ջերմուկը գտնվում է Վայոց Ձորի բարձրլեռնային հատվածում և հայտնի է իր հանքային աղբյուրներով, կիրճերով, անտառներով ու զով կլիմայով։ Ջերմուկի բնական տեսարժան վայրերից է հայտնի ջրվեժը, որը հաճախ անվանում են «Ջրահարսի մազեր»։ Ջուրը բարակ հոսքերով իջնում է լանջով դեպի խոր կիրճ, ինչի շնորհիվ էլ ջրվեժը ստացել է իր ռոմանտիկ անվանումը։ Այստեղ նախատեսված է կանգառ զբոսանքի և լուսանկարների համար։ Հաջորդ լուսանկարչական վայրը Երազանքների կամարն է՝ Ջերմուկի հայտնի համայնապատկերային կետը, որտեղից տեսարան է բացվում դեպի կիրճն ու շրջակա լեռները։ Այստեղ կանգ ենք առնում լուսանկարների և կարճ զբոսանքի համար։ Լավ եղանակին Ջերմուկի այս հատվածը հատկապես հարմար է գեղեցիկ համայնապատկերային կադրերի համար։

Բնական վայրերից հետո ծանոթանում ենք բուն Ջերմուկին՝ Հայաստանի ամենահայտնի առողջարանային քաղաքներից մեկին։ Քաղաքի գլխավոր բնական հարստությունը նրա հանքային աղբյուրներն են, և հենց դրանց շնորհիվ է Ջերմուկը տասնամյակներ շարունակ զարգանում որպես առողջարանային ուղղություն։ Այցելում ենք Ջերմուկի հայտնի Հանքային ջրերի պատկերասրահը, որտեղ հանքային ջուրը գալիս է անմիջապես բնական աղբյուրներից։ Աղբյուրները տարբերվում են ջերմաստիճանով։ Կարելի է համտեսել ջուրը և զգալ, թե որքան է այն տարբերվում սովորական շշալցված հանքային ջրից։ Սա Ջերմուկի ամենաբնորոշ տեսարժան վայրերից մեկն է։

Քանի որ տուրն անհատական է, Ջերմուկում կարելի է ժամանակ նախատեսել հանգստի համար, իսկ հյուրերի ցանկությամբ կազմակերպում ենք կանգառ ճաշի համար։ Եթե նախընտրում եք ավելի շատ ժամանակ անցկացնել բնության գրկում, քաղաքում կանգառների տևողությունը կարելի է կրճատել, և հակառակը։ Ջերմուկին ծանոթանալուց հետո ճանապարհվում ենք հետ, և մեքենան ձեզ հասցնում է անմիջապես Երևանում ձեր նշած հասցեով։ Վերադարձի մոտավոր ժամը կախված է մեկնման ժամից, կանգառների տևողությունից և ճանապարհային իրավիճակից։ Ճամփորդության ընդհանուր տևողությունը մոտ 11–12 ժամ է։

Այս անհատական տուրը հատկապես հարմար է նրանց, ովքեր ուզում են մեկ օրում տեսնել տարբեր Հայաստան՝ մեկ ճամփորդության մեջ միավորվում են Արարատը, քրիստոնեության պատմությունը, Արենիի գինեգործական մշակույթը, միջնադարյան Նորավանքը, Վայոց Ձորի լեռները, ջրվեժը և Ջերմուկի հանքային աղբյուրները։ Սա հագեցած երթուղի է զույգերի, ընտանիքների, ընկերների և փոքր խմբերի համար, ովքեր ցանկանում են ճամփորդել սեփական տեմպով և առանց մեծ զբոսաշրջային խմբի։ Amaras Tour՝ ճամփորդեք Հայաստանով ձեր ռիթմով։