Կապուտան — Զանգեզուրի բարձրլեռնային լիճը
Կապուտան լիճը Սյունիքի ամենատպավորիչ բարձրլեռնային լճերից է։ Խոսակցական լեզվում այն հաճախ անվանում են Գոգիի լիճ, սակայն կադաստրային տվյալներով պաշտոնական անվանումը Կապուտան է։ Լիճը գտնվում է Զանգեզուրի լեռնաշղթայի վերին հատվածում՝ ծովի մակարդակից մոտ 3202 մետր բարձրության վրա։
Նրա մակերեսը մոտ 10 հեկտար է, ծավալը՝ մոտ 1,5 միլիոն խորանարդ մետր, իսկ առավելագույն խորությունը հասնում է մոտ 22 մետրի։ Կապուտանը զգալիորեն ավելի մեծ է Հայաստանի բարձրլեռնային լճերի մեծ մասից։ Այն շրջապատված է Զանգեզուրի խստաշունչ գագաթներով և գրեթե զուրկ է զբոսաշրջային ենթակառուցվածքներից։ Ուստի լճին տանող ճանապարհն ինքնին առանձին արկած է։
Օր 1 — ճանապարհ դեպի Սյունիքի սիրտ։ Վաղ առավոտյան դուրս ենք գալիս Երևանից և ուղևորվում Հայաստանի հարավ։ Առջևում երկար ճանապարհ է Վայոց Ձորով և Սյունիքով։ Ճանապարհին նախատեսված են անհրաժեշտ կանգառներ հանգստի, սննդի և լուսանկարների համար։ Երթուղին աստիճանաբար դառնում է ավելի լեռնային, իսկ Գորիսից հետո ճանապարհը խորանում է Սյունիքի մեջ։
Շարունակում ենք ճանապարհը Կապանով դեպի Քաջարան՝ Զանգեզուրի լեռնաշղթայի բարձր լեռների մեջ գտնվող քաղաք։ Հենց Քաջարանի շրջանն է մեր ճամփորդության բարձրլեռնային մասի մեկնակետը։ Կապուտանը գտնվում է Քաջարանի շրջանից մոտ 8 կիլոմետր հարավ-արևմուտք, սակայն ուղիղ հեռավորությունն այստեղ ոչինչ չի ասում ճանապարհի բարդության մասին։ Լեռները, բարձրությունների տարբերությունն ու անճանապարհությունը այդ մի քանի կիլոմետրը վերածում են իսկական արշավային երթուղու։
Երկար ճանապարհից հետո տեղավորվում ենք հյուրանոցում կամ հյուրատանը՝ Քաջարանի կամ Կապանի շրջանում։ Երեկոյան՝ հանգիստ և նախապատրաստություն հաջորդ օրվան։ Վաղ քունը հատկապես կարևոր է, քանի որ բարձրլեռնային հատվածը ցանկալի է սկսել առավոտյան, երբ եղանակային պայմանները սովորաբար ավելի կայուն են։ Տուրի արժեքում ներառված է 1 գիշերակաց։
Օր 2 — ջիպ-արշավ դեպի Կապուտան։ Վաղ առավոտյան ուղևորվում ենք դեպի բարձրլեռնային ճանապարհի սկիզբը։ Նստում ենք նախապատրաստված 4×4 ամենագնացներ․ այստեղից է սկսվում ճամփորդության գլխավոր մասը։ Վերելքն անցնում է հին լեռնային ջիպ-արահետներով, և ճանապարհը աստիճանաբար բարձրանում է մոտ 2000 մետրից մինչև 3000 մետրը գերազանցող նիշեր։
Երթուղում հնարավոր են քարքարոտ հատվածներ, կտրուկ վերելքներ, անհարթ գրունտային ճանապարհ, լեռնային առվակների անցումներ, նեղ հատվածներ, ուժեղ ցնցումներ և անձրևից հետո ցեխոտ հատվածներ։ Սա սովորական գրունտային ճանապարհ չէ։ Սա լիարժեք բարձրլեռնային off-road երթուղի է։
Վերելքի ընթացքում բացվում է բոլորովին այլ Սյունիք։ Անտառային և բնակեցված գոտին մնում է շատ ներքևում։ Շուրջբոլորը հայտնվում են ալպյան մարգագետիններ, ժայռազանգվածներ, բարձրլեռնային հովիտներ և Զանգեզուրի լեռնաշղթայի գագաթներ։ Այստեղ սովորական զբոսաշրջային ենթակառուցվածքները գրեթե բացակայում են։ Ճանապարհին կանգ ենք առնում ամենագեղեցիկ և անվտանգ համայնապատկերային կետերում։
Ջիպերը բարձրանում են մինչև տվյալ օրը հասանելի առավելագույն անվտանգ կետը։ Ավելի վեր հին ջիպ-ճանապարհի վիճակը զգալիորեն վատանում է, և լճին տանող վերջին հատվածն անցնում ենք ոտքով։ Ճանապարհի լավ վիճակի դեպքում ոտքով հատվածը համեմատաբար կարճ է, սակայն դրա իրական երկարությունը կախված է նրանից, թե որքան բարձր կարող են անվտանգ բարձրանալ մեքենաները։ Վերջին հատվածն անցնում է բնական լեռնային ռելիեֆով և կարող է ներառել խոշոր քարեր, քարաթափվածքներ, անհարթ լանջեր, կարճ վերելքներ և վայրէջք անմիջապես դեպի լիճը։ Ուստի, չնայած ջիպ-տուրի ձևաչափին, մասնակիցները պետք է ֆիզիկապես պատրաստ լինեն կարճ բարձրլեռնային քայլքի։
Ճամփորդության գլխավոր կետը Կապուտան լիճն է՝ ծովի մակարդակից մոտ 3202 մետր բարձրության վրա, մոտ 10 հեկտար մակերեսով և մոտ 22 մետր առավելագույն խորությամբ։ Լիճը գտնվում է Զանգեզուրի լեռնաշղթայի գագաթների միջև և աչքի է ընկնում ջրի հագեցած գույնով, որը փոխվում է արևից, ամպերից և եղանակից կախված։ Այս բարձրության վրա քաղաքակրթության հետքերը գրեթե բացակայում են։ Շուրջբոլորը միայն լեռներ են, քարեր, ալպյան բուսականություն և բարձրլեռնային լռություն։
Ժամանելուց հետո ժամանակ է նախատեսված հանգստի, լուսանկարների, կարճ զբոսանքի և լիճը հասանելի համայնապատկերային կետերից դիտելու համար։ Մնալու տևողությունը որոշում է լեռնային ուղեկցորդը՝ հաշվի առնելով եղանակը և մասնակիցների վիճակը։ Հանգստից հետո սկսում ենք վայրէջքը՝ վերադառնում ենք ամենագնացների մոտ, ապա բարձրլեռնային ճանապարհով իջնում Քաջարանի շրջան։ Նստում ենք հիմնական տրանսպորտը և մեկնում Երևան։ Վերադարձը՝ երկրորդ օրվա ուշ երեկոյան։
Այս երթուղին ստեղծված է նրանց համար, ովքեր ցանկանում են տեսնել ոչ թե էքսկուրսիոն, այլ վայրի բարձրլեռնային Հայաստանը։ Այն հատկապես կհամապատասխանի լեռների, ջիպ-տուրերի, բարձրլեռնային լճերի, off-road ճամփորդությունների, անսովոր բնական վայրերի, լուսանկարչության և արշավային երթուղիների սիրահարներին։ Սա դասական ավտոբուսային էքսկուրսիա չէ։ Երթուղին պահանջում է պատրաստակամություն երկար ճանապարհի, անճանապարհության, 3000 մետրից ավելի բարձրության և կարճ ոտքով հատվածի։ Կապուտանն այն վայրն է, ուր գնում են ոչ միայն տեսարժան վայր դիտելու համար։ Այնտեղ տանող ճանապարհն ինքնին դառնում է ճամփորդություն։
Օգտակար տեղեկություններ
Տուրի անցկացման կարևոր պայման
Կապուտանը գտնվում է Զանգեզուրի լեռնաշղթայի բարձրլեռնային հատվածում՝ սահմանամերձ գոտու մոտ։ Տարածքի որոշ հատվածներ մուտք գործելը կարող է սահմանափակված լինել։
Ուստի էքսկուրսիան անցկացվում է միայն կոնկրետ օրվա համար մուտքի հնարավորության և օրինականության նախնական հաստատումից հետո։ Amaras Tour-ը խումբը երթուղի չի ուղարկում առանց իրավիճակի նախնական ստուգման։
Եթե մուտքը փակ է, ուղևորությունը չի կայանում կամ հյուրերին առաջարկվում է այլ բարձրլեռնային երթուղի։
Ամրագրում
Մասնակցությունը՝ միայն նախնական ամրագրմամբ։
Ամրագրելու համար անհրաժեշտ է նշել՝
- Ցանկալի ամսաթիվը
- Մասնակիցների քանակը
- WhatsApp / Telegram: +374 99 250 525
Տուրի վերջնական հաստատումը կատարվում է բարձրլեռնային երթուղու հասանելիությունը ստուգելուց հետո։
Մեկնման ժամը
Մեկնման վայրը՝ Երևան, Մեսրոպ Մաշտոցի պողոտա 51, Մատենադարանի ստորին հատված, Bus Voyage կանգառի մոտ։
Տրանսպորտի դիմապակու վրա կլինի AMARAS TOUR ցուցանակը։
- Հավաքի ժամ: 06:45
- Մեկնում: 07:00
Տևողություն
2 օր / 1 գիշեր։
Օր 1՝ Երևան → Սյունիք → Կապան / Քաջարան → տեղավորում → հանգիստ։
Օր 2՝ վաղ մեկնում → 4×4 ամենագնացներ → Զանգեզուրի լեռնաշղթա → ոտքով հատված → Կապուտան լիճ → վերադարձ → Երևան։
Վերադարձը Երևան՝ մոտավորապես երկրորդ օրվա ուշ երեկոյան։ Ճշգրիտ ժամը կախված է՝
- Ճանապարհի վիճակից
- Եղանակից
- Ոտքով հատվածի տևողությունից
- Ճանապարհային իրավիճակից
- Տարածաշրջանում վերահսկողական ընթացակարգերից
Ինչ է ներառված արժեքում
- Հարմարավետ տրանսպորտ Երևան → Սյունիք → Երևան
- 1 գիշերակաց
- 4×4 ամենագնացներ
- Պրոֆեսիոնալ լեռնային ուղեկցորդ-էքսկուրսավար
- Խմբի ուղեկցում
- Բարձրլեռնային երթուղի դեպի Կապուտան լիճ
- Համայնապատկերային կանգառներ
- Շշալցված ջուր
- Հյուրասիրություն Amaras Tour-ից
Կացություն
Արժեքում ներառված է 1 գիշերակաց։ Տեղավորումը կազմակերպվում է Կապանի կամ Քաջարանի շրջանում՝ կախված տուրի օրվա հասանելիությունից։
Ստանդարտ տարբերակը հյուրանոց կամ հյուրատուն է։ Կացության վայրի անվանումը և սենյակի պայմանները հայտնվում են կոնկրետ ամսաթիվը հաստատելիս։
Ինչ ներառված չէ
- Ճաշ
- Ընթրիք
- Լրացուցիչ սնունդ
- Անձնական ծախսեր
- Հայտարարված ծրագրից դուրս լրացուցիչ ծառայություններ
Մուտքի տոմսեր
Լճին տանող բնական երթուղու համար ստանդարտ զբոսաշրջային մուտքի տոմս չկա։ Սակայն տարածքի դիրքի պատճառով հնարավոր են մուտքի հատուկ կանոններ։
Եթե ի հայտ գան պաշտոնական վճարներ, թույլտվություններ կամ այլ պարտադիր պայմաններ, տեղեկությունը հյուրերին տրամադրվում է տուրի վճարումից և հաստատումից առաջ։
Ինչպես է անցնում ջիպ-հատվածը
Օգտագործվում են բարձր անցողունակությամբ 4×4 մեքենաներ։
Ճանապարհը կարող է ներառել՝
- Խոր անհարթություններ
- Քարեր
- Կտրուկ վերելքներ և վայրէջքներ
- Առվակներ
- Ցեխ
- Նեղ լեռնային հատվածներ
- Ուժեղ ցնցումներ
Մասնակիցները պետք է հաշվի առնեն, որ երթևեկության հարմարավետությունն այստեղ տարբերվում է սովորական ավտոճանապարհից։
Ոտքով հատված
Կապուտանը ճիշտ չէ ներկայացնել որպես երթուղի, որտեղ ջիպը երաշխավորված մոտենում է հենց ափին։ Վերին հատվածում հին ջիպ-արահետը վատանում է, և սկսվում է բնական լեռնային ռելիեֆի հատված։
Ուստի անհրաժեշտ է պատրաստ լինել վերջին ոտքով հատվածին։ Դրա երկարությունը կարող է փոխվել՝ կախված՝
- Ճանապարհի վիճակից
- Եղանակային պայմաններից
- Առվակներում ջրի մակարդակից
- Կոնկրետ ամենագնացի հնարավորություններից
- Լեռնային ուղեկցորդի որոշումից
Լավ երթուղու դեպքում ջիպը հնարավորինս կրճատում է ոտքով անցնելիք տարածությունը։
Բարձրություն
Լիճը գտնվում է մոտ 3202 մ բարձրության վրա։
Նման բարձրության վրա հնարավոր են՝
- Հոգնածություն
- Հաճախակի շնչառություն
- Շնչահեղձություն ծանրաբեռնվածության ժամանակ
- Գլխացավ
- Գլխապտույտ
Անհրաժեշտ է շարժվել հանգիստ։ Վատ ինքնազգացողության դեպքում պետք է անմիջապես տեղեկացնել լեռնային ուղեկցորդին։
Կոշիկներ
Այս երթուղու համար անհրաժեշտ են ճիշտ ընտրված փակ կոշիկներ։
- Խորհուրդ է տրվում՝ թրեքինգային կոշիկներ կամ լավ պրոտեկտորով թրեքինգային սպորտային կոշիկներ
- Հարմար չեն՝ հողաթափեր, սանդալներ, քաղաքային կոշիկներ, հարթ ներբանով կոշիկներ
Հագուստ
Նույնիսկ ամռանը 3000 մետրից բարձր կարող է ցուրտ լինել։
Պարտադիր խորհուրդ է տրվում ունենալ՝
- Երկար հարմարավետ տաբատ
- Շապիկ
- Տաք սվիտեր կամ ֆլիս
- Քամուց պաշտպանող բաճկոն
- Անջրանցիկ բաճկոն կամ անձրևանոց
- Գլխարկ
Տաք հագուստը պարտադիր է նույնիսկ շոգ ամառային օրը։
Ինչ վերցնել հետներդ
Խորհուրդ ենք տալիս՝
- Փոքր ուսապարկ
- Տաք հագուստ
- Անձրևանոց
- Արևային ակնոց
- Արևապաշտպան քսուք
- Թեթև նախուտեստ
- Անձնական դեղորայք
- Խոնավ և չոր անձեռոցիկներ
- Power Bank
- Պահեստային գուլպաներ
Ջուրը տրամադրում է Amaras Tour-ը, սակայն բարձրլեռնային հատվածի համար կարելի է ունենալ լրացուցիչ անձնական պաշար։
Սնունդ
Լիարժեք սնունդը արժեքում ներառված չէ։ Առաջին օրը նախատեսված են կանգառներ սննդի համար։
Երկրորդ օրը անհրաժեշտ է նախապես նախուտեստ ունենալ, քանի որ բարձրլեռնային գոտում ռեստորաններ, խանութներ և սրճարաններ չկան։ Խորհուրդ ենք տալիս՝
- Բուտերբրոդներ
- Ընկույզներ
- Չիր
- Մրգեր
- Էներգետիկ բատոններ
Եղանակ
Զանգեզուրի լեռնաշղթայում եղանակը կարող է շատ արագ փոխվել։ Հնարավոր են՝
- Ուժեղ քամի
- Մառախուղ
- Անձրև
- Կարկուտ
- Կտրուկ ցրտեցում
- Ձյուն սեզոնի սկզբին և վերջին
Նույնիսկ Քաջարանում լավ եղանակի դեպքում լճի մոտ պայմանները կարող են բոլորովին այլ լինել։
Լեռնային առվակների անցում
Բարձրլեռնային ճանապարհին կան ջրային հոսքերի անցման հատվածներ։ Ջրի քանակը կախված է սեզոնից։
Ամռան սկզբին՝ ձնհալից հետո, ջրի մակարդակը սովորաբար ավելի բարձր է։ Ամռան վերջին անցումը կարող է ավելի հեշտ դառնալ։
Անվտանգ անցնելու հնարավորության մասին վերջնական որոշումը կայացնում է ամենագնացի վարորդը՝ լեռնային ուղեկցորդի հետ համատեղ։
Սեզոնայնություն
Սա խիստ սեզոնային բարձրլեռնային երթուղի է։ Ամսաթվերը կախված են՝
- Ձյան քանակից
- Ձնածածկույթի հալվելուց
- Գրունտային ճանապարհի վիճակից
- Ջրի մակարդակից
- Եղանակից
- Տարածք մուտքի ռեժիմից
Նույնիսկ ամռանը տուրի անցկացումը հաստատվում է յուրաքանչյուր ամսաթվի համար առանձին։
Անվտանգություն
Արգելվում է՝
- Ինքնուրույն հեռանալ խմբից
- Գնալ պետական սահմանի ուղղությամբ
- Փոխել երթուղին առանց ուղեկցորդի համաձայնության
- Բարձրանալ վտանգավոր ժայռոտ հատվածներ
- Անտեսել ուղեկցորդի հրահանգները
Իրավիճակի փոփոխության դեպքում ուղեկցորդն իրավունք ունի դադարեցնել երթուղու բարձրլեռնային հատվածը և վերադարձնել խումբը։
Ում խորհուրդ չի տրվում
Երթուղին կարող է անհարմար լինել այն մարդկանց համար, ովքեր՝
- Շատ վատ են տանում լեռնային ոլորանները
- Խիստ տառապում են ճանապարհային հիվանդությունից
- Չեն կարող կարճ տարածություն անցնել քարերի վրայով
- Վատ են տանում բարձրությունը
- Պատրաստ չեն երկար ավտոմոբիլային ուղևորությունների
Լուրջ քրոնիկ հիվանդությունների դեպքում բարձրլեռնային երթուղուն մասնակցությունը ցանկալի է նախապես համաձայնեցնել բժշկի հետ։
Ծրագրի փոփոխություն
Բարձրլեռնային հատվածը կախված է օբյեկտիվ պայմաններից։ Amaras Tour-ն իրեն իրավունք է վերապահում ճշգրտել կամ չեղարկել երթուղու լեռնային հատվածը հետևյալ դեպքերում՝
- Փակ մուտք
- Համապատասխան ծառայությունների սահմանափակումներ
- Վատ եղանակ
- Ճանապարհի վտանգավոր վիճակ
- Ջրի բարձր մակարդակ
- Անվտանգության այլ գործոններ
Խմբի անվտանգությունն ավելի կարևոր է, քան ծրագրի կատարումը ցանկացած գնով։
Երթուղի
- 1Երևան
- 2Սյունիք
- 3Քաջարան
- 4Գիշերակաց
- 5Ջիպ-տուր 4×4
- 6Զանգեզուրի լեռնաշղթա
- 7Կապուտան լիճ
- 8Բարձրլեռնային համայնապատկերներ
- 9Երևան